İSTEHLAKÇI HÜQUQLARINA DAİR İNTERNET PORTAL
Ana səhifə Xəritə Əlaqə
X ə b ə r l ə r B l o k u
Oktyabr-2018
Be Ça Ç Ca C Ş B
Bu gün ziyarətçilər: (0)
Dunen ziyarətçilər: (0)
Bu gün səhifə baxışı: ()
Dünən səhifə baxışı: ()
ceklist

 

Azərbaycan İstehlakçıları üçün Təhlükəsizlik Nişanı

Gümüş səviyyə

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

 

Bölmə  1.  MÜƏSSISƏ:  BINANIN LAYIHƏSI VƏ NƏZƏRDƏ TUTULMUŞ SISTEMLƏR,

TIKILILƏR VƏ TEXNIKI VASITƏLƏR.

 

 

1.1.

Yerləşdiyi yer

 

 

1.1.1.

Müəssisə

 

 

1.1.1а)

Müəssisənin yaxınlığında qida məhsullarının təhlükəsizliyinə qarşısı alınmaz xətər gətirə bilən çirklənmə ocaqları vardırmı?

 

 

 

Şərhlər

 

 

1.1.2.    

Avadanlıq

 

 

1.1.2а)

Avadanlıqlar elə yerləşdirilmişdirmi ki, onlara lazım olan texniki xidməti və təmizlənməni təmin etmək mümkün ola, eləcə də monitorinq də daxil olmaqla gigiyenik norma və qaydalara riayət oluna.

 

 

 

Şərhlər

 

 

1.2

Bina və tikililər

 

 

1.2.1.

Layihə və planlaşdırılması

 

 

1.2.1а)

Tikililərin planlaşdırılması ərzaq məhsullarının gigiyenik norma və qaydalara uyğun olmasını təmin etməyə şərait yaradırmı?

 

 

1.2.1b)

Tikililərin planlaşdırılması ərzaq məhsullarının xammal, tullantılar və  aralıq məhsullar ilə çarpaz çirklənmədən qorunmasını təmin etməyə imkan verirmi?

 

 

1.2.1c)

Şərhlər

 

 

1.2.2.     

Daxili konstruksiya və armatura

 

 

1.2.2a)

İstehsalata dair tikililərin daxilindəki konstruksiyaların lazımi qaydada təmizlənməsi, xidmət olunması və zəruri  hallarda dezinfeksiya olunması mümkündürmü?

 

 

1.2.2b)

 Divarların, arakəsmələrin, döşəmələrin, tavanların səthləri təyinatı üzrə istifadə olunduqda  toksiki təsirə malik olmayan, su keçirməyən materiallardan inşa olunubmu?

 

 

1.2.2c)

Divarlar və arakəsmələr müəyyən əməliyyat üçün vacib olan hündürlüyədək hamar səthə malikdirmi?

 

 

1.2.2d)

Döşəmələr effektli təmizləmə aparmağa imkan verən möhkəm materialdan hazırlanıbmı?

 

 

1.2.2e)

Tavanlar və asma armaturalar elə qurulmuşdurmu ki, çirk və buxar kondensasiyasının toplanması, həmçinin toz hissəciklərinin səpələnməsi minimum həddə olsun?

 

 

1.2.2f)

Pəncərələr varmı, əgər varsa  yüyülması mümkündürmü?

 

 

1.2.2g)

Pəncərələr həşəratlardan qorunmaq üçün torlarla təchiz olunmuşdurmu?

 

 

1.2.2h)

Şüşələr sındığı halda istehsal sahəsinə düşməməsi təmin olunmuşdurmu?

 

 

1.2.2i)

Qapıların səthi hamar, su keçirməyəndirmi və asanlıqla təmizlənə, eləcə də lazım gəldikdə dezinfeksiya oluna bilərmi?

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

1.2.2J)

Ərzaq məhsulları ilə birbaşa təmasda olan işçi səthlər:

-                         işlək vəziyyətdədirmi?

-                         uzun müddətə davamlıdırmı?

-                         asanlıqla təmizlənə, xidmət və dezinfeksiya oluna biləndimi?

-                         hamar və su keşirməyən materiallardan inşa edilibmi?

 

 

 

Şərhlər

 

 

1.3.

Avadanlıqlar

 

 

1.3.1.

Ümumi müddəalar

 

 

1.3.1a)

Avadanlıqlar asan yuyula, dezinfeksiya oluna və asan sökülüb yeri dəyişdirilə biləndirmi?

 

 

1.3.1b)

Ərzaq üçün nəzərdə tutulan qablaşdırma materialları (son və aralıq) və konteynerlər asanlıqla yuyula bilən və dezinfeksiya olandırmı?

 

 

1.3.1c)

 Avadanlıq və qablaşdırma materialları təyinatı üzrə istifadə zamanı toksiki təsirə malik olmayan materiallardan hazırlanmalıdır.

 

 

 

Şərhlər

 

 

1.3.2.     

Ərzaq məhsullarının keyfiyyətinə monitorinq baxışı və yoxlamaq üçün lazım olan avadanlıqlar.

 

 

1.3.2a)

 Ərzaq məhsullarının bişirilməsi, isti emalı, soyudulması,saxlanılması və ya dondurulması üçün istifadə olunan avadanlıqlar temperatur normalarına  nəzarət etməyə və ya onu tənzimləməyə imkan verirmi?

 

 

 

Bu avadanlıqlar lazım gəldikdə ərzaq məhsullarının təhlükəsizliyinə və yararlılığına mənfi təsir göstərə biləcək nəmliliyi, hava axınını və istənilən digər amilləri effektli şəkildə yoxlayıb tənzimləmə vasitəsinə malik olmalıdır.

 

 

1.3.2b)

Avadanlıqlara quraşdırılmış cihazlar da daxil olmaqla yoxlama ölçü cihazlarının kolibrlənməsi münasib yerlərdə dövri olaraq yoxlanılırmı?

 

 

 

Şərhlər

 

 

1.3.3.

 Tullantı və yemək üçün yaramayan maddələrə ayrılmış konteyner.

 

 

1.3.3a)

Qida və qeyri qida tullantılarını müvəqəti saxlamaq üçün ayrılmış konteynerlər asan nəzərə çarpan yerdədirmi?

 

 

1.3.3b)

Onlar (konteynerlər) bu məqsədlər üçün yararlı konstruksiyaya malikdirlərmi?

 

 

1.3.3c)

Təhlükəli maddələr üçün istifadə olunan konteynerlər lazımi qaydada işarələnibmi?Ərzaq məhsullarının bədəməl tərəfindən və ya təsadüfi çirklənməsindən yayınmaq üçün konteynerlərin bağlanmasının mümkünlüyü nəzərə alınıbdırmı?

 

 

 

 

 

 

 

 Şərhlər

 

 

1.4.

Sistemlər, sahələr və texniki vasitələr

 

 

1.4.1.

Su təchizatı

 

 

1.4.1a)

Ərzaq məhsulları ilə təmasda olan su içməyə yararlıdırmı? Suyun ərzaq məsullarında istifadəyə yararlı vəziyyətdə saxlanılması üçün şərait yaradılıbmı?

 

 

1.4.1b)

Əgər texniki sudan istifadə olunursa (məsələn, yanğını söndürmək üçün) onun ayrı saxlanılması və işlənilməsi sistemi nəzərə alınıbmı?

 

 

 

Məsələn: İçməyə yararsız suyun verilməsi sistemi uyğun şəkildə işarələnməli və içməli su sisteminə birləşdirilməməli və ya içməli su sisteminə qarışması ehtimalı olmamalıdır.

 

 

           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

1.4.2.

 Süzülmə və çirkab sularının axıdılması

 

 

 

1.4.2a)

İstehsal sahələrində çirkli suların tez və effektli şəkildə  yeraltı kanallar sisteminə axıdılmasına imkan verən suyun axıdılması sistemi vardırmı ( su axıb getməsi üçün döşəmədə deşik)?

 

 

 

1.4.2b)

Onlar elə quraşdırılmışdırmı ki, ərzaq məhsulları və içməli su təsadüfi çirklənmə riskindən yayına bilsin?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

1.4.3.

Təmizləmə

 

 

 

1.4.3a)

Ərzaq məhsullarını lazımi yerlərdə təmizləmək (yumaq) üçün uyğun şəkildə göstərilmiş sistem və vasitələr mövcuddurmu?

 

 

 

1.4.3b)

İstehsal sahələrində işçi avadanlıqlar üçün uyğun qaydada işarələnmiş ayrıca  sistem və vasitələr vardırmı  ( məsələn: əl-üz yuyulan yerən aralı yuyucu qurğular)

 

 

 

1.4.3c)

Belə sistemlər və vasitələr kifayət qədər  isti və soyuq içməli su ilə təchiz olunmuşdurmu?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

1.4.4.

Şəxsi  gigiyena və tualet üçün avadanlıq və vasitələr.

 

 

 

1.4.4a)

Şəxsi gigiyena üçün kifayət qədər avadanlıq və vasitələr vardırmı?

 

 

 

1.4.4b)

Əllərin gigiyeniki qaydada yuyulub qurudulması və dezinfeksiya olunması üçün kifayət qədər avadanlıqlar, isti soyuq su və yuyucu vasitələrlə (məsələn: duru sabun) təchiz olunmuş əl-üzyuyanlar, qurutma apparatı və ya birdəfəlik kağız dəsmallar vardırmı.

 

 

 

1.4.4c)

Kifayət qədər sayda zəruri işlənmə materialları ilə təchiz olunmuş və  əllərin yuyulub dezinfeksiya olunmasına imkan verən gigiyenik konstruksiyaya malik tualetlər vardırmı?

 

 

 

1.4.4d)

İşçi heyətin tualetə girməzdən qabaq sanitar paltarlarının təmizliyini qorumaq üçün qoymaq yeri nəzərdə tutulubdurmu?

 

 

 

1.4.4e)

Tualetlər elə yerləşdirilmişdirmi ki, ərzaq məhsullarının təhlükəsizliyinə qorxu yaratmasın?

 

 

 

1.4.4f)

Tualetlərin arasında və digər sahələrlə arasında kifayət qədər sanitar baryerlər vardırmı?

 

 

 

1.4.4g)

Belə baryerlər ayaqqabıların altlığının effektli təmizlənməsini təmin edirmi?

 

 

 

1.4.4h)

İşçilərin paltarlarını dəyişməsi üçün kifayət qədər geyim otağı vardırmı?

 

 

 

1.4.4i)

Geyim otaqları elə yerləşdirilmişdirmi ki, sanitar paltarları geyinilib sexə daxil olanadək çirklənməyə?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

1.4.5.

Temperaturun  tənzimlənməsi

 

 

 

1.4.5a)

İstehsal sahələrinin daxilində ərzaq məhsullarının yararlılığını və  təhlükəsizliyini təmin etmək üçün temperaturu tənzimləməyə imkan vardırmı?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

1.4.6.

Havanın keyfiyyəti və dəyişməsi

 

 

 

1.4.6a)

Təbii və ya süni şəkildə havanı dəyişmək üçün kifayət qədər vasitə vardırmı?

 

 

 

1.4.6b)

Havalandırma vasitələri  ərzaq məsullarının havadan çirklənməsini  minimallaşdırmağa qadirdirmi, məsələn: aerozollardan və ya kondensasiya olunmuş damcılardan?

 

 

 

             

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

1.4.6c)

Havalandırma sistemi lazımi hallarda ərzaq məhsullarının yararlılığını və təhlükəsizliyini təmin etmək üçün nəmişliyi tənzimləməyə qadirdirmi?

 

 

 

1.4.6d)

Havalandırma sistemi elə layihələndirilərək inşa edilmişdirmi ki, hava axını çirkli şöbə və ya sahələrdən təmiz şöbə və ya sahələrə daxil ola bilməyə?

 

 

 

1.4.6e)

Havalandırma vasitələri imkan verirmi ki, lazım gəldikdə tələb olunan qaydada xidmət oluna və ya təmizlənə?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

1.4.7.

İşıqlandırma

 

 

 

1.4.7a)

İşçilərin gigiyena qaydalarına uyğun şəraitdə fəaliyyət göstərməsi üçün kifayət qədər təbii və süni işıqlandırma təmin olunubmu?

 

 

 

 

Məsələn: lazımi yerlərdə işıqlandırma elə olmalı deyil ki, işçiləri çaş-baş sala. İşığın gücü həyata keçirilən əməliyyatın xarakterinə uyğun olmalıdır.Lazım gələrsə, közərən armatur elə mühafizə olunmalıdır ki, kənara atıla biləcək çarpanaqları ilə çirklənməyə səbəb olmasın.

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

1.4.8.

Saxlanma

 

 

 

1.4.8a)

Ərzaq məhsullarının saxlanılması üçün kifayət qədər saxlanma yeri və avadanlıqlar vardırmı?

 

 

 

 

 

 

 

 

1.4.8b)

Qablaşdırma materiallarının və qeyri qida kimyəvi maddələrin saxlanılması üçün kifayət qədər saxlanma yeri və avadanlıqlar vardırmı (məsələn: yuyucu və təmizləyici materiallar, yağlayıcı materiallar, yanacaq) ?

 

 

 

1.4.8c)

Məhdud şəkildə istifadə olunan qorxulu kimyəvi maddə və qatışıqlar vardırmı? Əgər varsa, xüsusi bağlı yerlərdə saxlanılırmı (bağlı otaqlarda,bokslarda, seyflərdə)?

 

 

 

1.4.8d)

Saxlanma yerləri və vasitələri elə layihələndirilərək inşa edilmişdirmi ki, lazımi xidmət və təmizlənmə aparıla bilsin?

 

 

 

1.4.8e)

 Saxlanma yerləri və vasitələri elə layihələndirilərək inşa edilmişdirmi ki, zərərvericilərin daxil olması və toplanmasından yayınmaq mümkün ola ?

 

 

 

1.4.8f)

Saxlanma yerləri və vasitələri ərzaq məhsullarını və qablaşdırılma materiallarını çirklənmədən lazımi qaydada qoruya bilirmi və

 

 

 

1.4.8g)

saxlanma yerləri  temperaturu və nəmişliyi effektli tənzimləmək üçün lazımi sistemlə  təmin olunmuşdurmu?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

             

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

 

Bölmə 2. İSTEHSAL  ƏMƏLİYYATLARI  ÜZƏRİNDƏ  NƏZARƏT

 

 

 

2.1.

Çarpaz yoluxma

 

 

 

2.1.1.

Mikrobioloji çarpaz yoluxma.

 

 

 

2.1.1а)

Xammal, emal olunmamış ərzaqlar istifadəyə hazır ərzaqlardan fiziki olaraq və ya lazım gəldikdə effektli təmizlənib (yuyulub), dezinfeksiya edilərək vaxt müxtəlifliyi ilə aralı saxlanılırmı?

 

 

 

2.1.1b)

Ərzaq məhsullarının birbaşa toxunma və ya havadan monipulyasiya edən şəxs vasitəsi ilə çarpaz yoluxmadan mühafizəsi təmin olunmuşdurmu?

 

 

 

2.1.1c)

Xammalın ilkin emalı sahəsində işləyən şəxslərin aralıq məhsulun emalı və hazır məhsul  sahələrinə daxil olmasının qarşısının alınması təmin olunmuşdurmu?

 

 

 

2.1.1d)

Aralıq məhsulu və hazır məhsul emalı sahələrinə daxil olmağın  yalnız paltar dəyişmə (təmiz paltar və ayaqqabı) və əl-üz yuma sahələrindən keçməklə mümkün  olması təmin olunmuşdurmu?

 

 

2.1.1e)

Xammal, aralıq məhsulları və xüsusilə ət və toyuq əti məhsulları üzərində manipulyasiya edildikdən sonra avadanlıq, ləvazimat  və armaturların toxunulan səthlərinin mütəmadi olaraq əsaslı surətdə təmizlənib (yuyularaq) dezinfeksiya olunması həyata keçirilirmi?

 

 

 

Şərhlər

 

 

2.1.2.

Fiziki və kimyəvi çirklənmə

 

 

2.1.2a)

Ərzaq məhsullarının avadanlıqlardan qopacaq metal qırıntıları və şüşə qırıntıları kimi yad cisimlərlə çirklənməsinin qarşısını ala bilən vasitələr vardırmı?

 

 

2.1.2b)

Avadanlıqların elementləri,  hər hansı bir detalın və ya metal qırıntısının məhsulun tərkibinə düşməsi hallarının olmaması üçün vaxtaşırı yoxlanılırmı?

 

 

2.1.2c)

Yardımçı və yoxlama məntəqələrində (məsələn: istehsalat  laboratoriyası) istifadə olunan bütün şüşə inventarlar qeydiyyata götürülübdürmü və onların mövcudluğu, sınıq olmaması yoxlanılırmı?

 

 

2.1.2d)

İstehsalat sahələrinə gətirilən təmir materialları və alətlərinə nəzarət olunurmu?

 

 

2.1.2e)

Belə çirklənmənin mümkün olması ehtimal olunan zaman məhsulda çirklənməni müəyyən edə bilən mexanizmdən istifadə olunurmu?

 

 

 

Şərhlər

 

 

2.2.

Daxil olunan ilkin materiallara tətbiq olunan tələblər

 

 

2.2.1

Daxil olan xammal və materiallar göstəriciləri üzrə yoxlanılırmı?

 

 

 

Şərhlər

 

 

2.3.

Qablaşdırma

 

 

2.3.1

Qablaşdırma materialları və konstruksiyaları məhsulun çirklənməsinin minimuma endirilməsi və zədə almamasını kifayət dərəcədə təmin edirmi?

 

 

2.3.2

Qablaşdırma materialları mövcud istifadə və saxlanma şəraitində zəhərli tərkibə malik deyil ki?

 

 

2.3.3

Təkrar istifadə olunan qablaşdırma materialları (geri qayıdan tara) tələb olunan qaydada təmizlənərək (yuyularaq) dezinfeksiya olunurmu?

 

 

 

Şərhlər

 

 

                   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

2.4.

Su

 

 

2.4.1.

Ərzaq məhsulları ilə təmasda olan su

 

 

2.4.1a)

Ərzaq məhsullarının manipulyasiyası və emalı üçün ancaq içməli sudan istifadə olunurmu?(buxarın  alınması, yanğın söndürmək üçün nəzərdə tutulan və  buna bənzər  ərzaq məhsulları ilə əlaqəsi olmayan digər hallar istisna olunmaqla)

 

 

2.4.1b)

Müəssisə dövri şəkildə suyun keyfiyyətini yoxlayırmı?

 

 

2.4.1c)

Müvəqqəti və ya üzun müddətə su saxlanılması nəzərdə tutulan çənlər təmizlənirmi?

 

 

 

Şərhlər

 

 

2.4.2a)

Əgər müəssisədə buzdan istifadə olunursa, o içməli sudan hazırlanır?

 

 

 

2.4.2b)

Buz və su buxarının alınması, saxlanılması və manipulyasiyalar elə şəkildə həyata keçirilirmi ki, çirklənmədən qorunsun?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bölmə      3.      MÜƏSSİSƏ:      SAXLANILMA      CANİTAR - PROFİLAKTİKİ TƏDBİRLƏR   

 

 

 

3.1.

Saxlanılma və təmizliyə riayət olunması

 

 

 

3.1.1

Ərzaq məhsullarının çirklənməsinin qarşısını almaq üçün,  təmizləyici kimyəvi maddələr zərüri hallarda ərzaq məsullarından ayrı dəqiq işarələnmiş konteynerlərdə saxlanılırmı?

 

 

 

3.1.2

Təmizləyici kimyəvi maddələrdən istehsalçının təlimatına uyğun şəkildə istifadə olunurmu?

 

 

 

3.1.3

Müəssisə vaxtaşırı avadanlıqların, ləvazimatların, istehsal və yardımçı sahələrin kontaktda olan səthlərinin  və bütövlükdə hər yerinin (döşəmə,divarlar, tavan) və s. təmizlənərək (yuyularaq) dezinfeksiya olunmasını həyata keçirirmi?

 

 

 

3.1.4

Müəsisənin təmizləyici (yuyucu) avadanlıq da daxil olmaqla təmizlik (yuyulma) və dezinfeksiya etməyə dair sənədləşdirilmiş proqramı vardırmı?

 

 

 

 

Məsələn: təmizləmə ayrı-ayrı və ya birlikdə istifadə olunan fiziki üsullarla aparıla bilər. Qızdırılma , ərsinlə və ya kobud şotka ilə təmizləmə, burulğan axınla , tozsoranla və ya digər sudan istifadə olunmadan fiziki üsullarla təmizləmə, həmçinin yuyucu maddələrdən, qələvilərdən, turşulardan istifadə etməklə kimyəvi üsullarla təmizləmə.

 

 

 

3.1.5

Yuyulma və dezinfeksiya üsulları minimum qaydada aşağıdakıları əhatə edirmi?:

-                səthdə olan zibillərin kənarlaşdırılması;

-              Yuyucu maddənin məhlulunun zibili və bakterial plyonkanı yumşaldaraq suspensiya və ya           məhlul şəklində saxlaması ;

-              yumşaldılmış zibilin və yuyucu maddənin qalığının kənarlaşdırılması məqsədi ilə suya çəkmə;

-              quru (kimyəvi) təmizləmə ,  qalıq və zibilin yığılması üçün  digər uyğun üsullar və

-              dezinfeksiya,  istehsalçının təlimatında suya çəkmənin qadağan olması barədə elmi əsaslandırılmış göstəriş yoxdursa,  suya çəkmək.

 

 

 

3.1.6

Nəticələri sənədləşdirməklə təmizliyi və dezinfeksiyanı həyata keçirən proqramın işinə  və effektliliyinə daimi əsaslı nəzarət olunurmu?

 

 

 

3.1.7

Sənədli şəkildə tərtib olunmuş təmizliyi saxlama (qrafik və sıralar) proqramı minimum olaraq aşağıdakıları əhatə edirmi?:

-              sahələr, təmizlənməli avadanlıq və ləvazimatlar

-              konkrekt işin yerinə yetirilməsinə cavabdehlik;

-              təmizləmə üsulu və təmizləmə vaxtı

-              nəzarət qaydası.

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

3.2.

Zərərvericilərə qarşı mübarizə sistemi.

 

 

 

3.2.1.

Daxil olmasının qarşısının alınması

 

 

 

3.2.1a)

Müəssisənin zərərvericilərlə mübarizəyə dair sənədləşdirilmiş proqramı vardırmı?

 

 

 

3.2.1b)

Müəssisənin zərərvericilərlə mübarizəyə dair qurğuları yerləşdirmək planı vardırmı? (tələ, insektisid lampalar və s.)

 

 

 

 

 

 

 

 

                   

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

3.2.1c)

Zərərvericilərə qarşı mübarizə qurğuları (tələ, insektisid lampaları və s.)  nəzarətin kifayət qədər effektliliyini təmin edə biləcək yerlərdə yerləşdirilmişdirmi ? 

 

 

 

3.2.1d)

Zərərvericilərə qarşı mübarizə qurğuları öz konstruksiyası və yerləşmə yeri ilə ərzaq məhsullarının təhlükəsizliyini risk qarşısında qoyurmu?

 

 

 

3.2.1e)

Zərərvericilər üçün potensial sığınacaqlar yaratmadan müəssisənin ərazisini təmiz vəziyyətdə saxlamaq mümkündürmü?

 

 

 

3.2.1f)

Müəssisənin divarlarına birbaşa söykənən sahələr zibilli deyil ki?

 

 

 

3.2.1g)

Müəssisənin binaları zərərvericilərin döşəmənin, divarların deşiklərindən, kanalizasiya və havalanma sistemlərindən ( və s.)  daxil olmalarından müdafiə olunubmu?

 

 

 

3.2.1h)

 Açılan pəncərələr və havalanma  qurğuları məftil setkalarla təchiz olunubmu?

 

 

 

3.2.1i)

Müəssisənin ərazisi heyvanların daxil ola bilməsindən mühafizə olunubmu?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

 

 

 

 

 

3.2.2.

Yığılma və soxulma

 

 

 

 

 

 

 

 

3.2.2a)

Zərərvericilər üçün potensial qida mənbəyi ( məsələn: xammal, qida ərzaqları və ədvalar) olan məhsullar döşəmənin səviyyəsindən hündürdə və divarlardan aralı yerlərdə saxlanılırmı?

 

 

 

3.2.2b)

İstehsalat tullantıları zərərvericilərin daxil olmasından mühafizə olunmuş bağlı taralarda saxlanılırmı?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

3.2.3.      Nəzarət və müəyyən edilmə

 

3.2.3a)

Müəssisənin binalarına, onların ətrafındakı sahələrə, həmçinin istehsal sahələrinə zərərvericilərin mövcudluğunun əlamətlərini müəyyən etmək üçün  mütəmadı baxışlar  keçirilirmi?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

3.2.4.

Zərərvericilərin kökünün kəsilməsi

 

 

 

3.2.4a)

Zərərvericilərin soxulması zamanı ərzaq məhsulları üçün arzuolunmaz nəticəyə səbəb olmayan təxirə salınmaz tədbirlər görülürmü?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3.

Tullantıların işlədilməsi

 

 

 

3.3.1

Tullantıların kənarlaşdırılması və saxlanılması üçün müvafiq şərait yaradılıbmı?

 

 

 

3.3.2

Qida və qeyri qida tullantılarının ayrı-ayrılıqda saxlanılması təmin olunubmu?

 

 

 

3.3.3

Ərzaq məhsullarının manipulyasiya olunduğu sahələrdə, anbarlarda və onlara bitişik sahələrdə izafi miqdarda tullantıların toplanılmasının qarşısının alınması təmin olunubmu?

 

 

 

3.3.4

Tullantıların saxlanıldığı yerdə  lazımi təmizlik  təmin olunubmu?

 

 

 

3.3.5

Müəssisənin ərazisindən mütəmadi olaraq tullantıların daşınması təmin olunubmu?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

 

Bölmə 4. MÜƏSSİSƏ:  ŞƏXSİ  GİGİYENA

 

 

 

4.1.

Sağlamlıq vəziyyəti

 

 

 

4.1.1

Müəssisənin əməkdaşları ilbəil müvafiq məlumatlar  şəxsi sanitar kitabçalarına yazılmaq şərti ilə tibbi müayinədən keçirlərmi?

 

 

 

4.1.2

Ərzaq məhsullarının manipulyasiya olunduğu  sahələrə xəstə və ya  qida ilə keçməsi mümkün   xəstəlik daşıyıcısı olan  (diareya, qida zəhərlənməsi, yoluxucu çapıq və s.) işçilərin gəlməsinə imkan verməyən tədbirlər gündəlik  görülürmü və nəticəsi sənədləşdirilirmi?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

4.2.

Xəstəliklər və zədələr

 

 

 

4.2.1

Müəssisənin işçiləri ərzaq məsulları üçün təhlükə yarada bilən  xəstəlikləri və ya xəstəliyin simptomları barədə müdiriyyətə məlumat vermək öhdəlikləri ilə tanış olublarmı?:

-                         sarılıq;

-                         ishal;

-                         qusma;

-                         yüksək hərarət;

-                         hərarətin yüksəlməsinə səbəb olan boğaz ağrısı;

-                         dərinin görünən infeksiyalı zədəsi(çiban, çapıq və s.);

-                         qulaq, göz və burunun iltihablı xəstəliyi.

 

 

 

4.2.2

Belə işçiləri qida məhsullarının təhlükəsizliyinə xələl gətirə bilməyəcəyi sahələrə yönəltmək təmin olunubdurmu?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

4.3.

Şəxsi  təmizkarlıq

 

 

 

4.3.1

Müəssisənin öz istehsal xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq, mütləq qoruyucu sanitar paltar komplektinə (məsələn: sanitar xalat,saç setkası, qoruyucu ayaqqabı və s.)  daxili tələbləri vardırmı?

 

 

 

4.3.2

Müəssisənin işçiləri müvafiq qoruyucu paltarı geyinirlərmi?

 

 

 

4.3.3

Uzunmüddətli istifadə üçün lazım olan sanitar paltarların effektli təmizliyi təmin olunubdurmu? ( əgər belə paltarlar varsa)

 

 

 

4.3.4

Bir dəfə istifadəlik sanitar paltarlarının vaxtında və təhlükəsiz ləğv olunması təmin olunmuşdurmu?             ( əlcəklər də daxil olmaqla əgər belə paltarlar varsa)

 

 

 

4.3.5

İşə gəlməsinə icazə verilən zədəli işçilərin çapıq və yaraları müvafiq su keçirməyən materialla bağlanmışdırmı?

 

 

 

4.3.6

İşçilər əllərinə gigiyena qaydalarına uyğun qulluğu edirlərmi? (məsələn: dırnaqlarının gödək kəsilməsi)

 

 

 

4.3.7

İşçilər əllərini minimum olaraq yuyurlarmı:

-                         İşin əvvəlində ərzaq məhsullarını manipulyasiya edərkən;

-                         işdən hər ayrılanda

-                         tualetdən istifadədən sonra və

-                                    nəm ərzaqla və ya istənilən çirkli materialla manipulyasiya etdikdən sonra

 

 

 

4.3.8

Işçilər əlləri yuma qaydalarına riayət edirlərmi?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

             

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

4.5.

Şəxsi rəftar

 

 

4.5.1

Müəssisənin işçiləri istehsal sahələrində ərzaq məhsullarını çirkləndirə biləcək addımlardan çəkinirlərmi, məsələn:

-                         siqaret çəkmək;

-                         tüpürmək;

-                         yemək yemək və ya çeynəmək;

-                         açıq ərzaq məhsullarının üstünə asqırmaq və ya öskürmək.

 

 

4.5.2

Şəxsi əşya və dərmanların istehsal sahələrində olmaması təmin olunmuşdurmu?

 

 

4.5.6

İşçilərin üzərində zərgər daş-qaşları, saat, bəzək sancağı və başqa əşyalar yoxdur ki?

 

 

 

Şərhlər

 

 

4.6.

Görüşə gələnlər

 

 

4.6.1

İstehsal sahələrinə gələn müştəriləri şəxsi gigiyena tələbləri ilə tanış edirlərmi?

 

 

4.6.2

Görüşə gələnlər üçün qoruyucu sanitar paltarlar təmin olunmuşdurmu?

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

 

 

 

 

BÖLMƏ  5  DAŞINMA

 

 

 

 

 

 

5.1.

Ümumi müddəalar

 

 

5.1.1

Ərzaq məhsullarının daşınması zamanı onların mühafizəsi təmin olunmuşdurmu?

 

 

 

Şərhlər

 

 

5.2

 

 

 

5.2.1

Tökülmə yüklər üçün daşınma vasitələri və konteynerlər elə layihələndirilərək quraşdırılmışdırmı ki, onlar?:

-    ərzaq məhsullarını və qablaşdırma materiallarını çirkləndirməsinlər

-                         lazım gəldikdə tələb olunan  qaydada təmizlənilib, dezinfeksiya oluna bilə;

-                         lazım gəldikdə müxtəlif qida məhsullarını və ya qida və qeyri qida məhsullarını daşımaq üçün  bütövlüklə bir –birindən aralana;

-                         çırklənmənin, həmçinin toz və buxardan çirklənmənin qarşısının alınmasını təmin edə;

-                         ərzaq məhsullarının qorunması üçün vacib olan temperatur, nəmlik, atmosferi və digər şəraiti müvəffəqiyyətlə saxlaya bilə;

-                         istənilən vacib temperatur, nəmlik və digər şəraitlərin yoxlanıla bilməsi imkanını təmin edə bilə.

 

 

 

Şərhlər

 

 

5.3.

İstifadə və texniki xidmət

 

 

5.3.1

Ərzaq məhsullarını daşımaq üçün ayrılmış daşınma vasitələri və konteynerlər lazımi təmizlikdə, saz və hazır  vəziyyətdə saxlanılırmı?

 

 

5.3.2

Eyni daşınma vasitəsi və ya konteynerlə müxtəlif növ ərzaq və ya qeyri ərzaq məhsulları daşınarkən, yüklənmə  arası daşınma   vasitəsi və ya konteyner təmiz yuyularaq vacib hallarda dezinfeksiya olunurmu?

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

 

BÖLMƏ 6. İŞÇİLƏRƏ  TƏLİMLƏRİN  KEÇİRİLMƏSİ

 

 

6.1.

Məlumatlılıq və vəzifə borcu

 

 

6.1.1

Müəssisənin vəzifə öhdəliklərinin xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla, ərzaq məhsullarının gigiyenası məsələləri üzrə işçilər üçün təlim proqramı vardırmı?

 

 

6.1.2

Müəssisənin işlədiyi tədris proqramı üzrə işçilərə ərzaq məhsullarının gigiyenası məsələsi təlimləri keçirilirmi?

 

 

6.1.3

Müəssisədə yeni işçilərə şəxsi gigiyena qaydaları əsasında təlimlər keçirilirmi?

 

 

6.1.4

Kimyəvi maddələrin qatı hissəcikləri ilə və ya digər potensial qorxulu kimyəvi maddələrlə təmasda olan işçilərə onlarla ehtiyyatlı yanaşma təlimlərini keçmişlərmi?

 

 

6.1.5

Gigiyena məsələləri üzrə təlim və hazırlıq proqramlarının effektliliyinin dövri qiymətləndirilməsi, həmçinin qəbul edilmiş prosedurların effektli yerinə yetirilməsini təmin edəcək  nəzarət və yoxlamalar mütəmadi olaraq keçirilirmi?

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

BÖLMƏ 7. HACCP  SİSTEMİ

 

 

7.1.

HACCP  planı

 

 

7.1.1

Müəssisənin  hər bir istehsal əməliyyatı və  ya  məhsulu  üzrə yazılı formada tərtib olunmuş  HACCP  planı vardırmı?

 

 

7.1.2

Həmin  HACCP  planı yüksək rəhbərlik tərəfindən tarix qoyularaq imzalanıbdırmı?

 

 

 

Şərhlər

 

 

7.2.

HACCP  qrupu

 

 

7.2.1.

Müəssisənin  HACCP  qrupu yaradılıbdırmı?

 

 

7.2.2.

HACCP  qrupu  HACCP  sisteminin işlənilməsi, həyata keçirilməsi və müdafiə olunmasına cavabdehlik daşıyırmı?

 

 

7.2.3

HACCP  planının işlənilməsi ya qrupda ayrı-ayrı elm sahəsinin mütəxəssislərinin olması hesabına, ya da HACCP-dan kənar mütəxəssislər dəvət etməklə mümkün olduğu halda  HACCP  qrupu yetərincə səriştəyə malikdirmi?

 

 

 

Şərhlər

 

 

7.3.

Hazırlıq addımları

 

 

7.3.1

Müəssisənin istehsal etdiyi hər bir məhsulun təhlükəsizlik barədə bütün vacib məlumat da daxil olmaqla yazılı təsviri vardırmı?

Məsələn: fiziki-kimyəvi quruluşu (o cümlədən suyun aktivliyi Аw, рН və s..), mikroorqanizmləri məhv etmək üçün emal qaydaları/sabit emal (bişirmə, dondurma, duz məhlulunda saxlama, hisə vermə və s.), qablaşdırma, uzunömürlülük və saxlanma şəraiti, paylanma qaydaları.

 

 

7.3.3

Son istehlakçı və məhsulun istifadə olunma qaydaları müəyyənləşdirilibmi?

 

 

7.3.3

Müəssisədə hər bir əməliyyatın/məhsulun əməliyyat blok sxemi vardırmı?

 

 

7.3.4

İstehsalın əməliyyat blok sxemi istehsalın bütün mərhələlərini əhatə edirmi və o müəssisədə tətbiq edilən mərhələlərin ardıcıllığı və bölünməsi  üzrə faktiki əməliyyatla uzlaşırmı ?

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

Tələblər

Uyğunluq

Yox

 

 

 

 

7.4.

Qorxulu amillərin təhlili

 

 

 

 

 

 

7.4.1

İstehsalçı hər bir əməliyyat/məhsul üçün qorxulu amillərin təhlilini aparmalıdır.

 

 

7.4.2

İstehsalçı bütün mümkün qorxulu amilləri müəyyən etməlidir.

 

 

7.4.3

 Çox mühüm qorxulu amillər ümumi şəkildə deyil , maksimum aydınlıqla müəyyən olunmalıdır.

 

 

7.4.3

İstehsalçı hər bir aşkar olunmuş qorxulu amilə nəzarət üzrə tədbir görməyi muəyyənləşdirməlidir.

 

 

7.4.5

Mümkün qorxulu amilləri aşkar edərək onlara nəzarət tədbirlərini müəyyənləşdirən istehsalçı məhsulun təyinatı üzrə istifadə olunmasını və nəzərdə tutulmuş istehlakçını diqqət mərkəzində saxlamalıdır.

 

 

 

Şərhlər

 

 

7.5.

Nəzarətin kritik nöqtələri

 

 

7.5.1

Nəzarətin kritik nöqtələri düzgün müəyyən olunmuşdur və qorxulu amillərin qarşısını  kifayət qaydada ala və ya qəbul oluna bilən həddə qədər endirə bilir.

 

 

7.5.2

İstehsalçının nəzarətin kritik nöqtələrinin müəyyən olunması barədə uyğun sənədlərə  əsaslanan qərarı olmalıdır.

 

 

 

Şərhlər

 

 

7.6.

Kritik həddlər

 

 

7.6.1

Hər bir kritik nöqtənin kritik həddi müəyyən olunmalıdır.

 

 

7.6.2

İstehsalçı  kritik  həddlərin müəyyən olunmuş  parametrini əsaslandırmaq üçün kifayət qədər elmi  normativ və  materiallara (göstəricilərə) malik olmalıdır.

 

 

7.6.3

Kritik həddlər konkret və dəqiq müəyyən olunmalıdır.

 

 

7.6.4

Kritik həddlər  müəyyən mümkün təhlükəli amillərə uyğun nəzarəti təmin edir.

 

 

7.6.5

Kritik həddlərin  bir neçə müxtəlif patogen mikroorqanizmlərə nəzarət  üçün təyin olunması lazım gəldikdə, əsas ( daha dözümlü) patogen mikroorqanizmə hesablanmaqla qurulmalıdır.

 

 

 

Şərhlər

 

 

7.7.

Мониторинг

 

 

7.7.1

İstehsalçı kritik nöqtələrdə kritik həddlərin monitorinqini keçirmək proseduruna malik olmalıdır.

 

 

7.7.2

HACCP  planında göstərilən monitorinq fəaliyyəti təhlükəli amillərin təyin olunmuş kritik həddlərdə olmasını təmin etməyə üyğundur və kifayət edir.

 

 

7.7.3

İstehsalçı monitorinq prosedurunu HACCP planında olduğu kimi həyata keçirir.

 

 

7.7.4

Monitorinqin həyata keçirilməsinə cavabdehlik dəqiqliklə müəyyən olunur.

 

 

7.7.5

Monitorinqin keçirilməsinə cavabdeh olan əməkdaşlar onun aparılması metodikası və kritik həddlərin  pozulmasının müəyyən olunması təlimlərini keçmişlər.

 

 

7.7.6

Müəssisə monitorinq üzrə prosedurları HACCP planında göstərilmış tezliklə həyata keçirir.

 

 

7.7.7

İstehsalçı monitorinq keçirilməsi üzrə fəaliyyəti sənədli qaydada təsdiq edir.

 

 

7.7.8

Monitorinqin sənədləri o keçirilən məqamda tərtib olunur.

 

 

7.7.9

Monitorinq sənədləri, protokolları və qeydləri lazımi qaydada tarixi qoyularaq imzalanmışdır.

 

 

 

Şərhlər

 

 

7.8.

Düzəliş etmə fəaliyyətləri

 

 

7.8.1

Kritik nöqtədən kənarlaşmaya cavab olaraq həyata keçirilmiş düzəliş fəaliyyətləri HACCP planında yazılmış bütün tələbləri təmin edir.

 

 

7.8.2

İstehsalçı kritik həddən kənarlaşma hallarında ardıcıl olaraq  həyata keçiriləcək fəaliyyətləri qabaqcadan işləmişdir və onun  həyata keçirilməsinə cavabdeh şəxsləri müəyyənləşdirmiş, həmçinin tabeçilik  və qarşılıqlı məlumatlandırma qaydasını da müəyyən etmişdir.

 

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

7.8.3

İstehsalçı kritik həddən kənarlaşma şəraitində istehsal edilmiş bütün potensial təhlükəli məhsulları aşkar edərək saxlayır.

 

 

 

7.8.4

 İstehsalçı əyani surətdə, effektli şəkildə potensial təhlükəli məhsulları təhlükəsiz məhsullardan ayırır.

 

 

 

7.8.5

İstehsalçı potensial təhlükəli məhsulların təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün uyğun  prosedura malikdir.

 

 

 

7.8.6

Düzəliş etmə fəaliyyətləri kənarlaşmanın səbəbini aradan qaldırır.

 

 

 

7.8.7

Düzəliş etmə fəaliyyətləri KNN-ni  (kritiki nəzarət nöqtəsi) nəzarət edilə bilmə vəziyyətinə qaytarır.

 

 

 

7.8.8

Düzəliş etmə fəaliyyətləri kənarlaşmanın təkrarlanmasına imkan vermir.

 

 

 

7.8.9

İstehsalçı  KNN-dən (kritiki nəzarət nöqtəsindən) kənarlaşma  vəziyyətində istehsal olunan, sağlamlığa zərər gətirə biləcək məhsulun satışına yol vermir.

 

 

 

7.8.10

İstehsalçı hər bir düzəliş etmə fəaliyyətini sənədləşdirir.

 

 

 

7.8.11

Düzəliş etmə fəaliyyəti haqqında sənədlər, protokollar və qeydlər lazımi qaydada tarix qoyularaq imzalanmışdır.

 

 

 

7.8.12.

 HACCP planında gözlənilməyən təhlükəli amili və ya yeni kənarlaşmanın qeydiyyatının məqsədə müvafiqliyini müəyyən etmək üçün təkrar qiymətləndirmə keçirir.

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

7.9

Yoxlama (təsdiqləmə)

 

 

 

7.9.1

İstehsalçı kənarlaşma zamanı baş vermiş düzəliş etmə fəaliyyətləri ilə əlaqəli qeydləri, protokolları, həmçinin gözlənilməyən təhlükəli amillərin meydana gəlməsi  və gözlənilməyən kənarlaşmalar zamanı həyata keçirilmiş düzəliş etmə fəaliyyətlərini yoxlayır.

 

 

 

7.9.2

İstehsalçının təkrar qiymətləndirmə zamanı qəbul olunmuş qərarlar üzrə təsdiqləyici sənədləri vardır.

 

 

 

7.9.3

KNN –də (kritik nəzarət nöqtəsi) gedən texnoloji prosesləri monitorinq etmək üçün istifadə olunan yoxlama-ölçü cihazlarının müstəqil və ya dövlət yoxlaması HACCP planında nəzərdə tutulmuş tələb və tezliklərə uyğun olaraq aparılır.

 

 

 

7.9.4

Texnoloji prosesləri monitorinq etmək üçün HACCP planının   aparılan vasitəsiz müşahidələrin yoxlanılma ardıcıllığını və ya nəzarət –ölçü cihazlarının kolibrlənməsinin vəziyyətinin yoxlanılmasını,   protokol və qeydlərin yoxlanılma ardıcıllığını   təmin edən mexanizmi vardır.

 

 

 

7.9.5

HACCP planında yoxlama prosedurlarını həyata keçirmənin tezliyi nəzərdə tutulmuş və onun həyata keçirilməsinə cavabdeh şəxslər müəyyən olunmuşdur.

 

 

7.9.6

İstehsalçı vasitəsiz müşahidələrin həyata keçirilməsini yoxlama prosedurlarını HACCP planında nəzərdə tutulduğu kimi aparır.

 

 

7.9.7

İstehsalçı protokol və qeydlərin yoxlanılması prosedurunu HACCP planında göstərildiyi kimi aparır.

 

 

7.9.8

İstehsalçı texnoloji proseslərin həyata keçirilməsinin yoxlama prosedurunu HACCP planında olduğu kimi həyata keçirir.

 

 

7.9.9

İstehsalçı HACCP planında göstərilən yoxlama prosedurlarını HACCP planında müəyyən olunmuş tezliklə həyata keçirir.

 

 

7.9.10

Təkrar qiymətləndirmə ərzaq məhsullarının potensial təhlükəli amillərinə kifayət qədər nəzarətin olmadığını göstərdikdə   HACCP planına dərhal dəyişikliklər daxil olunur.

 

 

7.9.11

HACCP planının təkrar qiymətləndirilməsi və  dəyişikliklərin daxil olunması HACCP prinsiplərinin tətbiq olunmasına  dair təlim keçmiş şəxs ( şəxslər ) tərəfindən həyata keçirilir.

 

 

7.9.12

İstehsalçı  təhlükəli amillərin təhlilində dəyişikliklər olduqda və bu dəyişikliklərin  ərzaq məhsullarına təsir edə biləcək təhlükəli amillərə səbəb olması müəyyənləşdikdə hər dəfə təhlükəli amillərin   yoxlanılmasının təkrar qiymətləndirilməsini aparır.

 

 

 

Şərhlər

 

 

               

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

 

 

Тələblər

 

 

Uyğunluq

Yox

7.10.

Sənədlər və Protokollar

 

 

7.10.1

İstehsalçı HACCP sənədlərini, protokolları, həmçinin HACCP sənədlərindəki dəyişiklikləri izləmənin kodlaşdırma sisteminə  malikdir.

 

 

7.10.2

İstehsalçı ərzaq məhsulları üçün bu və ya digər təhlükəli amillərə nəzarətin lazım olmadığını əsaslandıran müşayiətçi təsdiqləyici sənədlərə malikdir.

 

 

7.10.3

İstehsalçı KNN identifikasiyası üzrə qərar qəbul olunmasını əsaslandıran sənədlərə malikdir.

 

 

7.10.4

İstehsalçı kritik həddlərin parametrlərinin və əhəmiyyətinin əsaslandırılması üçün elmi-peşəkar normativ sənədlərə malikdir.

 

 

7.10.5

İstehsalçı monitorinq proseduru və həyata  keçirilmə tezliyi ilə əlaqədar sənədlərə malikdir.

 

 

7.10.6

İstehsalçı yoxlama prosedurları və onların həyata keçirilməsi tezliyinə dair sənədlərə malikdir.

 

 

7.10.7

Monitorinqin protokol və ya qeydlərinə yoxlama və monitorinqlərin faktiki həyata keçirilmə vaxtı da daxildir.      

 

 

7.10.8

Monitorinqin protokol və qeydləri monitorinqin nəticələrini faktiki həcmdə əhatə edir.

 

 

7.10.9

Monitorinqin ayri-ayri protokol və ya qeydləri məhsulun identifikasiyasını, kodunu özündə yerləşdirir.

 

 

7.10.10

Monitorinqin bütün protokolları/qeydləri monitorinqin keçirilmə vaxtını özündə yerləşdirir.

 

 

7.10.11

Monitorinqin bütün protokolları/qeydləri onları tərtib edib qeydlər aparan şəxslər tərəfindən tarix qoyularaq imzalanmışdır.

 

 

7.10.12

Monitorinqin bütün protokolları/qeydləri təhlil aparan şəxslər tərəfindən tarix qoyularaq imzalanmışdır.

 

 

7.10.13

düzəliş fəaliyyətləri ilə bağlı protokollar/qeydlər onları tərtib edən şəxslər tərəfindən tarix qoyularaq imzalanmışdır.

 

 

7.10.14

Düzəliş fəaliyyətlərinə dair bütün protokollar/qeydlər düzəliş fəaliyyətinin icra vaxtını özündə əks etdirir.

 

 

 

7.10.15

Düzəliş fəaliyyətlərinə dair bütün protokollar/qeydlər məhsulun, əsasında düzəliş fəaliyyəti gedən identifikasiyasını özündə saxlayır.

 

 

 

7.10.16

 Düzəliş fəaliyyətlərinə dair bütün protokollar/qeydlər təhlil aparan şəxslər tərəfindən tarix qoyularaq imzalanmışdır.

 

 

 

7.10.17

Texnoloji proseslərin  monitorinqini aparmaq üçün olan  yoxlama-ölçü qurğularının kalibrlənməsi sənədləşdirilmişdir.

 

 

 

7.10.18

İstehsalçı elektron protokolların qorunması sistemini işə salmışdır.

 

 

 

7.10.19

İstehsalçı protokol və qeydləri zəruri olan müddət ərzində saxlayır.

 

 

 

7.10.20

Əgər protokollar müəssisənin ərazisindən kənarda saxlanılırsa istehsalçı tələb olunanda onları tapıb, gətirib təqdim edə bilir.

 

 

 

 

Şərhlər

 

 

 

               

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                  Qızıl səviyyə

 

 

 

 

 

 

Maddə

Tələblər

Uyğunluq

Yox

 

Bölmə  8. RƏY  PROSEDURASI

 

 

8.1

Məhsul  bazarından gələn tez və effektli rəylər açıq-aşkar və ya güman edilən pozuntularladırmı?

 

 

8.1.1

Rəy sorğusu aparmaq  üçün cavabdeh əməkdaş və onun köməkçisi təyin olubdurmu?

 

 

 

Məsələn: Rəylər üçün cavabdeh şəxs satış və marketinq şöbələrindən asılı olmamalıdır.

 

 

8.1.2

Rəylər üçün cavabdeh şəxsin tabeliyində lazım olan məhsulu bazardan vaxtlı-vaxtında geri  daşıya bilən  heyət vardırmı?

 

 

8.1.3

Muəssisədə bazardan geri daşınacaq məhsulun yazılı tərtib olunmuş proseduru vardırmı?

 

 

8.1.4

Müəssisədə məhsulun təzhizatçı və sifarişçilərinin daima təzələnən siyahısı vardırmı?

 

 

8.1.5

Geri daşınma proseduru məhsulun yerinin tez müəyyən olunaraq geri daşınmasını təmin etmək imkanına malikdirmi?

 

 

8.1.6

Geri daşınma proseduru maraqlı tərəflərlə tez əlaqə yaratmaq imkanına malikdirmi? Məsələn: təchizatçılarla, sifarişçilərlə,dövlət orqanları ilə, istehlakçılarla və s.

 

 

8.2

Geri daşınmış məhsulun saxlanılması

 

 

8.2.1

Geri daşınmış məhsulun üzərinə ayırd edilmək üçün identifikasiya yapışdırılması təmin olunurmu? Məsələn: yarlık

 

 

8.2.2

Geri daşınmış məhsulun  haqqında qərar qəbul edilənə və ya məhv edilənə qədər yararlı məhsuldan ayrı  saxlanılması təmin olunurmu?

 

 

8.2.3

Geri daşınmış məhsulun təhlükəli olması müəyyən olunandan sonra effektli məhv olunması təmin olunurmu?

 

 

8.3

Müəssisə təlim keçirmək məqsədi  ilə simulyativ şəkildə  məhsulun geri daşınma proseduru üzərində işləyirmi?

 

 

 

BÖLMƏ  9. GÜCLƏNDİRİLMİŞ  LABORATORİYA NƏZARƏTİ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geri daşınmanın proseduru

Gücləndirilmiş laboratoriya nəzarəti

-Mikrobioloji

Fiziki-kimyəvi


                                                                               PLATİN SƏVİYYƏ

 

 

 

 

 

 

 

Maddə

Tələblər

Uyğunluq

Yox

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.7.                     Sənədləşmə və qeydiyyat

 

Zəruri olan yerlərdə emalın, istehsalın və bölüşdürülmənin  lazımi qaydada qeydiyyatı aparılmalı və qeydiyyat sənədləri məhsulun saxlanma müddətindən artıq müddət ərzində saxlanılmalıdır.Bu sənədlərin mövcudluğu ərzaq məhsullarının təhlükəsizliyinə nəzarət sisteminin effektliliyini artırar və ona  inamı möhkəmlədər 

 

 

 

5.8.                     Məhsulun ləğv edilməsi proseduru

 

.  Müəssisə rəhbərləri  ərzaq  məhsullarının  təhlükəsizliyinə qarşı  istənilən qorxu zamanı əməliyyat ardıcıllığını müəyyən edən fəaliyyət prosedurunu təmin etməli və bazardan bu qorxunun toxunduğu  hazır ərzaq məhsullarının istənilən partiyasını tam və operativ qaydada geri daşımalıdır . Geri daşınma sağlamlığa birbaşa təhlükə səbəbindən olduqda, həmin məhsullarla anoloji şəraitdə istesal olunan digər məhsullar da əhalinin sağlamlığına təhlükə yarada bilər.Odur ki, onlar da təhlükəsizliyə qarşı yoxlanılmaya cəlb olunmalı və lazım gəlsə ləğv olunmalıdır. Belə hallarda əhalinin xəbərdar olması sualı müzakirə olunmalıdır.

.Ləğv olunmuş məhsullar məhv olunanadək  və ya  əhalinin istifadə etməsi ilə əlaqəsi olmayan  məqsədə istifadə olunanadək və ya  təhlükəsizliyini təmin edəcək hər hansı bir emal prosesi başa çatdırılanadək nəzarət altında olmalıdır

 

6.5.                  Effektliliyə nəzarət

 

 Sanitar-profilaktiki sistemin effektliliyinə nəzarət etmək, dövri qaydada  istehsal əməliyyatlarının  əvvəlində konkret          şəraitdə  ərzaq məhsulları ilə əlaqəsi olan səthlərdən və ətraf  mühitdən  mikrobioloji prob götürüb auditor yoxlaması kimi yoxlamalara cəlb etmək , həmçinin bu sistemlərin dəyişən şəraitə uyğunlaşması məsələsini mütəmadi  nəzərdən keçirmək  vacibdir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BÖLMƏ 9. MƏHSUL HAQQINDA MƏLUMAT VƏ İSTEHLAKÇILARIN MƏLUMATLILIĞI

 

 

 

9.1.  Partiyanın identifikasiyası

 

Məhsulun identifikasiyası onun ləğvi zamanı birinci dərəcəli əhəmiyyət daşıyır, həmçinin ehtiyyat malın  real dövriyyəsini təmin edir. Hər bir ərzaq məhsulu yığılmış taranın istehsalşısı və partiyası göstərilməklə daimi markası olmalıdır. Burada «Çəkilib bükülmüş ərzaq məhsullarının ümumi standartı»müddəası qəbul ediləndir. «Кодекс Алиментариус» (CODEX STAN 1-1985).

 

9.2.  Məhsul haqqında məlumat

 

Bütün ərzaq məhsulları kifayət qədər məlumatla təmin olunmalı və ya məlumat elə əlavə olunmalıdır ki, hər hansı şəxs onu  ərzaq zəncirində təhlükəsiz olaraq düzgün manipulyasiya etməklə vitrinə qoya, saxlaya , hazırlaya, həmçinin istifadə edə bilə.

 

9.3.  Markalanma

 

 Çəkilib bükülmüş ərzaq məhsullarında hər hansı şəxsin  ərzaq zəncirində ərzaqla manipulyasiya edə bilməsi, vitrinə qoya bilməsi  və istifadə edə bilməsi üçün dəqiq təlimat olmalıdır.  Burada « Çəkilib bükülmüş ərzaq məhsullarının ümumi standartı »  müddəası qəbul ediləndir.«Кодекс Алиментариус» (CODEX STAN 1-1985).

 

9.4.  İstehlakçıların maarifləndirilməsi

 

 Sanitar-gigiyeniki maarifləndirmə proqramı ərzaq məhsullarının ümumi gigiyenasını əhatə edir. Belə proqramlar istehlakçılara məhsul haqqında istənilən məlumatın vacibliyini başa düşməyi , məhsula əlavə olunan istənilən təlimatı yerinə yetirməyi , həmçinin tam məlumatlılıq əsasında qərar qəbul etməyin vacibliyini başa düşməyə imkan verir.Bir çox hallarda istehlakçılar vaxta, temperatura və ərzaq toksikoinfeksiyalarına nəzarət arasında qarşılıqlı əlaqə barədə  də məlumatlandırılmalı


 

"Azad İstehlakçılar " İctimai Birliyi (AİİB) ölkəmizdə Qida Təhükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) yaradılmasını son dərəcə zəruri olan bir məsələ kimi qiymətləndirir və AQTA-nın əsasnaməsindən irəli gələn vəzifələrin uğurla həyata keçirilməsi üçün nümkün olan ictimai dəstəyi verir. Təsadüfi deyildir ki, Prezdent Yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyələşdirdiyi son layhə də məhz AQTA-nı işinin təşviqinə həsr olunmuşdur. AİİB olaraq AQTA-nın işinə ictimai dəstək vermək üçün dəfələrlə rəsmi müraciətlər etsək də heç bir əməkdaşlığa nail olunmamışdır. Bütün hallarda AİİB-in könüllüləri, mütəxəsissləri AQTA-nın fəaliyyətini diqqətlə izləyir və köməklik göstərirlər.Lakin,İctimai Nəzarət funksiyasını yerinə yetirən bir ictimai qurum kimi ,AİİB-in mütəxəssisləri AQTA-nın cəmiyyətdə çaşqınlıq yaradan və qaynar telefon xəttimizə gələn çoxsaylı istehlakçı müraciətlərinə də biganə qalmır.

Beləki, Son dövrlər qida məhsulları, onların istehsalı və istehlakı və onlara nəzarətlə əlaqədar bir sıra ziddiyyətli məsələlər ortaya çıxmışdır. Bu isə öz növbəsində istehlakşılarda çaşqınlıq yaratmışdır. İstehlakçılardan qaynar telefon xəttimizə daxil olan zənglərə rəğmən “Azad İstehlakçılar” İctimai Birliyi (AİİB) olaraq gündəlik bu məsələləri izləyirik və onlardan bir neçəsini diqqətinizə çatdırırıq.
1) Yeni yaradılmış Qida Təhükəsizliyi Agentliyinin 30 iyul tarixində mətbuata verdikləri açıqlamalarda tərkibində Karmin (E 120) və Natrium Nitrit (E 250) maddəsi olan kolbasalardan istifadə etməməyə çağırıb. Bu isə öz növbəsində istehsalçılar və istehlakçılar tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb. Beləki bu maddələr istər Azərbycan istərsə də MDB məkanında Səhiyyə Nazirlikləri tərəfindən icazə verilən qatqılar siyahısındadırlar.
Bundan başqa əgər Agentlik bunları təhlükəli hesab edirsə bunu əsaslandırmalıdır xaricdən idxal olunan bu kimi mallar satışdan çıxarılmalı və ya həmin müəssələrdə istehsal olunan məhsulu qadağan etməlidir və ya bu qatqıların əvəzinə istifadə ediləcək alternativ mexanizmlər göstrəməlidir. Bu kimi məlumatlar ciddi çaşqınlıq yaratmışdır.


Çaşqınlıq yaradan material.

https://news.milli.az/society/672118.html
https://daytube.az/az/videos/70568/
2) İkinci məsələ istehsal olunan məhsulların sertifikatlaşdırılması ilə bağlıdır. Məsələn Agentliyin rıhbərinin Real TV-ə verdiyi müsahibəsində bildirir ki, müəssə standartlara cavab verirsə onda onun istər bir adda istər 5 adda məhsuluna avtomatik sertifikat veriləcək. Beynalxalq təcrübədə belə bir təcrübənin mövcud olması sual altındadır. Çünki sertifikatlaşdırma sahəsi dəqiq göstərilməlidir. Müəssisənin infrastrukturunu yaxşı olması hələ onun təhlükəsiz qida istehsal etməsi demək deyil! Axı AQTA-nın əsasnaməsində tarladan-süfrəyədək izləmə nəzərdə tutulub !

Çaşqınlıq yaradan material

https://www.youtube.com/watch?v=aeWSjjCiKmE

3) Agentlik hazırda 20 -ə yaxın laboratoriyanı cəmləyib amma təəssüfki bu laboratoriyalın heç biri beynalxalq akkreditasiyadan keçməyib. Bu isə öz növbəsində verilən rəylərin hüquqi cəhətdən qüvvədə olmasını sual altına alır.

daha ətraflı...

Kontakt-Home"-dan şikayətlər ara vermir. Şikayəti araşdırmaq üçün Rəhbərliklə heç cür əlaqə mümkün deyil!
Nəzərinizə çatdırım bu şikayəti də məcbur olub İqtisadiyyat Naziri Şahin Mustafayevə yönəltdik. Doğrusu Nazirliyin də bir iş görəcəyinə ümüd yoxdur,onlar hamını məhkəməyə yönəldir.
Məhkəmələrdə ki, bildiyiniz kimi....

 
daha ətraflı...

“Ölkə Prezidentinin Qida Təhlükəsizliyinin  təmin olunmasına dair fərmanlarına ictimai dəstək tədbirləri” layihəsinin növbəti tədbirini Şirvan şəhəri kitabxanasında həyata keçirmişdir

daha ətraflı...

Azad İstehlakçılar İctimai Birliyi 2105.2018-ci il tarixdə  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında  Qeyri Hökumət Təşkilatlarına  Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə icra etdiyi  “Ölkə Prezidentinin Qida Təhlükəsizliyinin  təmin olunmasına dair fərmanlarına ictimai dəstək tədbirləri” layihəsinin növbəti tədbirini Sumqayıt şəhərində “Xəzər”ASC-nin akt zalında həyata keçirmişdir.

"Qida məhsullarının təhlükəsizliyinə dair məlumat mənbələri  sahəsində istehlakçıların bilik və bacarıqlarının artırılması"na dair təlimdə 29 nəfər iştirak edirdi.

Təlimin məqsədi Sumqayıt şəhərində yaşayan istehlakçıların, sahibkarların və digər qrup şəxslərin qida məhsullarının təhlükəsizliyinə dair məlumat mənbələri  sahəsində  bilik və bacarıqlarının artırılmasıdır.

Tədbirdə ilk  çıxış edən  Sumqayıt şəhər İH-nin nümayəndəsi cənab Fərman Kazımov iştirakçıları salamlayaraq, mövzunun aktuallığını qeyd etdi və sözü AİİB-nin sədri cənab Eyyub Hüseynova verdi. Eyyub Hüseynov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin istehlakçıların təhlükəsiz qida məhsulları ilə təmin olunması üçün zəruri olan bütün addımları atdığını qeyd etdi. Cənab İlham Əliyevin “Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi”nin yaradılması barədə 10 fevral 2017-ci il tarixli Fərmanının böyük əhəmiyyəti oldugunu ətraflı izah etdi. Daha sonra təlimçilər  Nizami Musayev və Fərrux  Əsgərov “Qida Təhlükəsizliyinin İdarə edilməsi” və “Ərzaq məhsullarının saxlanılması ilə bağlı ticarət obyektlərinin vəzifələri” mözuları ətrafında təlimi davam etdirdilər.

İştirakçılardan Abdulov Camal çörək məhsullarının keyfiyyətinə təsir edən əsas amillərin nədən ibarət olduğuna dair sualına təlimçi  Nizami Musayev  əhatəli şəkildə cavab verdi.

İştirakçılar təlimdə aktiv iştirak etməklə, belə tədbirləri davamlı olmasını arzulayaraq, ÖlkəBaşçısına, QHT Şurasına və AİİB-nə təşəkkürlərini bildirdilər.

 
daha ətraflı...
Sayt  Lider veb studiyası  tərəfindən hazırlanmışdır